de vegetarische beginnerskit

De proteïne mythe

In het verleden geloofden sommige mensen dat je nooit genoeg proteïne kon binnen krijgen. Begin 1900 werd aan de Amerikanen verteld dat ze ruim 100 gram proteïne per dag moesten eten. En nog in de vijftiger jaren, werden gezondheidsbewuste mensen aangemoedigd hun proteïneconsumptie op te voeren. Heden ten dage, bevelen een paar buitensporige dieetboeken een hoge proteïneconsumptie aan om gewicht te verliezen, hoewel Amerikanen reeds de neiging hebben twee keer meer proteïne te consumeren dan ze nodig hebben. En ofschoon sommigen die zo'n dieet volgen gewicht verliezen op korte termijn, geven ze zich geen rekenschap van het risico dat verbonden is aan een hoog proteïnedieet. Teveel proteïne gaat gepaard met osteoporose, nierkwalen, kalksteen in de urinekanalen en bepaalde kankers.

De bouwstenen van het leven

Mensen bouwen de proteïnen van hun lichaam op vanuit aminozuren, die op hun beurt komen van de proteïnen die ze eten. Een gevarieerd dieet van bonen, linzen, graansoorten en groenten bevatten alles voor de essentiële aminozuren. Vroeger dacht men dat de verschillende soorten plantaardig voedsel tegelijkertijd gegeten moesten worden om al hun proteïnewaarde te krijgen, maar hedendaags onderzoek geeft aan dat het niet het geval is. Veel voedingsautoriteiten, inclusief de American Dietetic Association, zijn overtuigd dat aan de behoeften aan proteïnen gemakkelijk beantwoord kan worden door een grote variëteit aan bronnen van aminozuren te nuttigen in de loop van een hele dag. Genoeg calorieën te eten is dus essentieel voor het beste gebruik van proteïne door het lichaam.

Problemen met teveel proteïne

Het gemiddelde Amerikaanse dieet bevat vlees en zuivelproducten. Met als gevolg dat het teveel proteïnen bevat. Dit kan leiden tot een aantal ernstige gezondheidsproblemen:

• Nierziekten: Wanneer mensen teveel proteïnen eten, consumeren zij meer nitrogeen dan ze nodig hebben. Dit belast de nieren die het extra nitrogeen moeten lozen door de urine. Mensen met nierkwalen wordt aangeraden een laag-proteïne dieet te volgen. Een dergelijk dieet verlaagt het te hoge niveau aan nitrogeen, en kan eveneens helpen nierziekten te voorkomen.

• Kanker: Hoewel vet de voedingsubstantie is die het meeste aangegeven wordt om iemands risico op kanker te vergroten, speelt proteïne ook een rol. Volkeren die regelmatig vlees eten hebben een vergroot risico op dikke darmkanker, en onderzoekers geloven dat vet, proteïne, natuurlijke carcinogenen, en de afwezigheid van vezels in vlees allemaal een rol spelen. In 1982 heeft het National Research Council een band gelegd tussen kanker en proteïne.

• Osteoporose: Van diëten die rijk zijn aan proteïnen, vooral dierlijke proteïnen, is het bekend dat zij de mensen door hun urine meer kalk doen uitscheiden dan normaal, en het risico op osteoporose doen vergroten. Landen met een lager proteïne-dieet hebben lagere percentages aan osteoporose en heupfracturen.

• Nierstenen: een verhoogde uitscheiding van kalk vermeerdert het risico op nierstenen. Onderzoekers in Engeland hebben gevonden dat door ongeveer 150 gram vis (ongeveer 34 gram aan proteïne) aan een normaal dieet toe te voegen, het risico op steenvorming in de urineleiders met zoveel als 250% toeneemt.

Heel lang werd er gedacht dat atleten veel meer proteïnen nodig hadden dan andere mensen. De waarheid is dat atleten maar weinig meer proteïnen nodig hebben en dat die gemakkelijk verkregen kunnen worden door de ruimere porties die ze nodig hebben om meer calorieën te krijgen. Een vegetarisch dieet is uitstekend voor atleten. Om een dieet te hebben met genoeg, maar niet teveel, proteïnen, vervang gewoon dierlijke producten met granen, groene groenten, peulvruchten (erwten, bonen en linzen) en fruit. Zo lang iemand een grote variëteit van plantaardig voedsel eet in voldoende hoeveelheid om op gewicht te blijven, krijgt het lichaam volop proteïnen.

References

1. Position of American Dietetic Association: Vegetarian Diets. J Am Diet Assoc 1988;88:351-5.
    2. El Nahas AM, Coles GA. Dietary treatment of chronic renal failure: ten unanswered questions. Lancet 15 March 1986:597-600.
    3. Pellet PL. Protein requirements in humans. Am J Clin Nutr 1990;51:723-37.
    4. Committee on Diet, Nutrition, and Cancer of the National Research Council. Diet, Nutrition, and Cancer. Washington, DC, 1982.
    5. Zemel MB. Calcium utilization: effect of varying level and source of dietary protein. Am J Clin Nutr 1988;48:880-3.
    6. Sherman HC. Calcium requirement in man. J Biol Chem 1920;44:21.
    7. Hegsted DM. Calcium and osteoporosis. J Nutr 1986;116:2316-9.
    8. Robertson WG, Heyburn PJ, Peacock M, Hanes FA, Swaminathan R. The effect of high animal protein intake on the risk of calcium stone-formation in the urinary tract. Clin Sci 1979;57:285-8.